با کمی دقت و تآمل در خلقت انسان ها در می یابیم که هیچ دو انسانی مانند یکدیگر نیستند. این تفاوت ها در ابعاد مختلف جسمی، ذهنی و رفتاری قابل مشاهده و ادارک هستند. لذا باید حکمت و فلسفه خاصی زیر بنای این تفاوت ها باشد. این تفکر، این اندیشه را به وجود می آورد که اگر این تفاوت ها وجود نداشت و انسان ها دقیقا از ابعاد مختلف یکدیگر بودند، دنیای انسان ها و امور مربوط به آنان چگونه می شد، آیا انسان ها از یکدیگر به لحاظ ظاهری قابل تشخیص بودند؟ آیا نیازهای متنوع اجتماع انسانی که استعدادهای مختلف را طلب می کند، برآورده می شد؟ آیا تبادل نظر و اختلاف اندیشه وجود داشت که باعث رشد و شکوفایی توانمندی های انسان شود؟ آیا هنر و هنرمند معنا می یافت؟

با توجه به آنچه بیان شد، ملاحظه می شود که هر یک از انسان ها در مفهومی عام و گسترده استثنایی هستند، زیرا با یکدیگر  از ابعاد مختلف وجودی، تفاوت دارند. اما این تفاوت ها در اکثر افراد احتمالا چشمگیر نیست و لذا آن گروه را اصطلاحا گروه هنجار یا متوسط تلقی می کنند. اما برای گروه دیگر تفاوت ها زیاد و مشخص می باشد.

اصلاح استثنایی فقط به عده  بسیار محدودی از دانش آموزان گفته می شود که تفاوت ها و انحرافات آنها  (از نظر جسمی، ذهنی، رفتاری) از متوسط، از طریق مشاهده معلم و اطرافیان و نیز آزمون های مختلف ثابت شده است و روش تربیتی یا آموزش مورد نیاز آنها با آنچه اکثریت دانش آموزان به آن احتیاج دارند، بسیار متفاوت است. برای فراهم آوردن شرایط آموزشی و پرورشی متناسب برای این دسته از دانش آموزان به معلمانی توانا و جو آموزشی ویژه ای در مدرسه ای با خدمات متخصص نیاز داریم.